ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ Import Bill ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 88% ਵਧ ਕੇ 19.5 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 123.93 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਰਹੀ, ਜੋ 2012 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਾਸਿਕ ਔਸਤ ਪੱਧਰ ਹੈ।
ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਅਤੇ Strait of Hormuz ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 103.23 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਡਟਰਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 3 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵੋਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੇ Import Volume ਵਿੱਚ 11% ਦਾ ਵਾਧਾ
ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 11% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 1% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵੀ Import Bill ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। Strait of Hormuz ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਧਣ ਕਾਰਨ Import Volume ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਟੈਂਕਰ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਲੋਡਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (Ship-to-Ship Transfer) ਕਰਕੇ ਗਾਹਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਧਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਟੈਂਕਰ ਆਪਣੇ AIS ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਂਡਰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਲ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ। ਤਹਿਰਾਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਮਿਡਟਰਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ।
ਰਿਫਾਈਂਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਕਮੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੈਂਟ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 90 ਤੋਂ 95 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦਰਾਮਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ (Volume) ਵਿੱਚ 42% ਦੀ ਕਮੀ ਆਉਣਾ ਸੀ। ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਰਿਫਾਈਂਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ 90% ਵਧ ਕੇ 6.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 6% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ 18% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨਿਰਯਾਤ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ 34% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

Leave a Reply